Hoạt động của tim

Khả năng người có tuổi và người già thực hiện công việc chân tay nặng nhọc bị hạn chế bởi khả năng cho phép của hệ tim mạch và hệ hô hấp. Người ta thường nói “khả năng chịu đựng của tim đối với “gánh nặng” giảm theo tuổi. Vật tải mà người trẻ có thể chịu đựng một cách dễ dàng sẽ gây ra hiện tượng đói oxy của tim, thiểu năng mạch vành, loạn nhịp tim, khó thở đối với người già, bắt họ phải ngừng làm ciệc. Có nghĩa là những thay đổi chức phận của hệ tim mạch là một trong số các yếu tố quan trọng nhất làm giảm khả năng lao động của cơ thể lúc già. Cơ xương, các trung tâm thần kinh còn có thể đảm bảo được mức độ nhất định về mặt khả năng lao động, nhưng tim không thể thực hiện được công việc cần thiết nữa.
Tim là cơ quan có các quá trình năng lượng cao, sử dụng oxy nhiều. Cụ thể sự hấp thụ oxy trong quá trình hô hấp tổ chức của cơ tim là: 5,8-10,1; trong não-3,3; thận – 6,1; gan – 4,4 cơ xương – 0,23ml/phút trên 100 gam tổ chức. Khi lao động chân tay thể tích máu đẩy vào động mạch chủ (lưu lượng phút của tuần hoàn) tăng lên năm, sáu lần: từ 4,5-5,0 lên 25-35l/phút. Sự tăng cường hoạt động của tim chỉ thực hiện được khi các mạch vành cung cấp cho chúng lượng máu tăng tương ứng. Song lượng máu cung cấp cho tim luôn thấp hơn so với các cơ quan khác như gan, thận, não (trong tim- 50-80; trong não – 65; trong gan – 150; thận – 420ml/phút trên 100g tổ chức). Trong các điều kiện đó sự đòi hỏi oxy của tim được thỏa mãn bằng cách hấp thụ oxy từ máu một cách triệt để, toàn diện hơn. Các mạch máu giãn hết cỡ và tăng cung cấp máu. Những thay đổi đáng kể xảy ra trong các mạch máu của tim lúc già như: vữa xơ, chúng trở nên kém đàn hồi; số lượng các vi động mạch vành mở rộng, giảm khả năng tăng cường cung cấp máu cho tim. Tất cả đều là những điều kiện này làm cho ngay cả trong những điều kiện bình thường tuần hoàn mạch vành cũng bị hạn chế. Mỗi gam trọng lượng tổ chức của chó trưởng thành trong 1 phút có 0,44ml máu tới nuôi dưỡng, còn ở con già – 0,23. Khi gánh nặng lên tim tăng, sự không tương xứng giữa nhu cầu và khả năng máu cung cấp oxy cho nó tăng lên đột ngột, làm cơ tim đói oxy, cần thiết phải giảm gánh nặng.
Lúc già chỉ số hoạt động tim mạch cơ bản thay đổi. Cụ thể giảm khả năng co bóp của tim, lưu lượng phút, nhịp co bóp của tim thưa hơn, tăng sức cản của mạch, rối loạn tính thấm của các mao quản.