Cô gái chỉ nói khi trái tim mách bảo cần nói

Biết ứng xử trong tình huống bất ngờ mà không làm mất lòng người con trai. Người con gái đoan trang, nết na có lòng tự trọng với bản thân
Cô gái chỉ nói khi trái tim mách bảo cần nói, cười đúng lúc nên cười. Đương nhiên không cứng nhắc để trở thành lạnh lùng, tính toán quá để trở thành nhỏ nhen. Biết ứng xử trong tình huống bất ngờ mà không làm mất lòng người con trai. Cô gái đi hái dâu trong câu ca dao gặp hai chàng trai đi câu, hai chàng co kéo, hỏi han rồi mở túi trầu ra mời. Cô gái đã khéo léo từ chối: “Thưa rằng bác mẹ em răn. Làm thân con gái chớ ăn trầu người…”. Người ở đây có nghĩa, người chưa quen biết, người ngồi đường, ngoài chợ, chưa hiểu rõ lòng dạ và nguồn gốc họ ra sao. Câu trả lời, từ chối khéo của cô gái vừa thoát khỏi được sự mồi chài nơi bờ sông của hai anh chàng đi câu, vừa ngầm trách mắng khéo các chàng rằng: Muốn làm quen, làm thân với người con gái đoan chính thì phải có nơi nhà cửa kia, còn có những bậc cha mẹ chứng kiến nữa. Và cũng chứng tỏ ra cho các chàng biết mình là con gái nhà gia giáo, có nề nếp, biết vâng lời cha mẹ.
Cô Kiều yêu chàng Kim Trọng, say đắm đến nỗi giữa đêm hôm khuya khoắt, dám “vượt tường” đến với người yêu. Trong “khoảng vắng đêm trường” ấy chỉ có hai người, khi Kiều thấy Kim Trọng “có chiều lả lơi”, nàng đã khéo léo bảo chàng: “… Đừng lấy làm chơi…”. Và: “Ra tuồng trên bộc trong dâu / Thì con người ấy còn cầu làm chi”. Kiều lấy chuyện nàng Thôi Oanh Oanh và chàng Trương Quân Thụy gặp nhau ở chùa Phổ Cứu, hai người tư thông với nhau, rồi bỏ nhau để khuyên chàng Kim: “Vội chi liễu ép hoa nài / Còn thân ắt lại đền bồi có khi”. Cho nên chàng Kim Trọng cũng phải “tỉnh ra”: “Thấy lời đoan chính dễ nghe / Chàng càng thêm nể, thêm vì mười phân”.
Người con gái đoan trang, nết na luôn luôn có lòng tự trọng với bản thân và trân trọng tình yêu. Khi cô đã gặp “được người tài trai”, nên vợ, nên chồng rồi, sự đoan trang còn thể hiện ở lòng chung thủy: “Đã rằng nên nghĩa vợ chồng / Dâu cho nghiêng núi, cạn sông chẳng rời”. Và “Đói no thiếp chịu lạnh lùng thiếp can”. Phải chăng người con gái đoan trang thường có những ưu điểm về nhiều mặt? Và đó chính là sắc đẹp của tâm hồn. Thật may mắn cho chàng trai nào đi tìm bạn trăm năm mà gặp được người con gái ấy, hèn chi không hẹn non, thề biển mà tính cuộc vuông tròn, tình cảm đúng đắn, trung thực của người khác. Khi còn là người con gái không mơ ước những điều viển vông. Biết tự đánh giá đúng bản thân ở nhiều lĩnh vực.