Ba làng Láng

Tên làng Láng xuất hiện trong các sử sách từ lâu đời. Về thế kỷ XI đời Lý Thánh Tông đã thấy chép chuyện nữ thần Hậu Thổ phu nhân âm phù nhà vua đi đánh Chiêm Thành nay còn đền thờ ở Láng Hạ, tức là đền Ứng Thiên. Về thế kỷ XII đời Lý Thần Tông có chuyện Từ Đạo Hạnh chữa bệnh cho nhà vua và việc xây dựng chùa Láng tức Chiêu Thiền tự. Và làng Láng cũng được biết đến từ lâu vì có một đặc sản là húng Láng, một cây gia vị có hương vị riêng không nơi nào trồng được như ở cánh đồng Láng.
 
Xã Yên Lãng – nhất là xã tam thôn – ở tây bắc tổng Hạ, giữa hai con sông Kim Ngưu và Tô Lịch, trước kia vốn là những con sông khá lớn thuận tiện thuyền bè đi lại, giao thông với các địa phương khác. Ba làng Láng có địa giới phía bắc giáp đường Giảng Võ; phía tây là đoạn sông Tô Lịch từ Cầu Giấy đến gần Ngã Tư Sở; phía đông giáp Hoàng Cầu và Nam Đồng; phía nam giáp Thịnh Quang. Thổ cư ba làng Láng trải dài bên phía tây dọc bờ sông Tô Lịch; những xóm cư dân xen lẫn với bãi trồng rau kéo dài 4 cây số, còn chiều ngang thì kéo dài không quá 100 mét. Phía đông ngoài làng là cả một vùng đồng trũng rộng ngập nước nhiều tháng trong năm. Ba làng Láng có những dải hồ xen với cánh đồng rau.
 
Di tích lịch sử lâu đời nổi tiếng ở Yên Lãng có chùa Láng, tên chữ là Chiêu Thiền tự ở Láng Thượng. Tương truyền chùa đó do Lý Thần Tông dựng lên để thờ Từ Đạo Hạnh. Ở Láng Thượng còn có chùa Nền, chùa làm trên nền nhà cũ của Từ Vinh là cha của Từ Đạo Hạnh (tên thuở nhỏ là Từ Lộ) và chùa Thưa thờ người chị của Từ Đạo Hạnh.
 
Tại ba thôn làng Láng thôn nào cũng có chùa và đền riêng. Láng Thượng ngoài Chiêu Thiền tự, có chùa Nền và chùa Thưa; Láng Trung có đền Ngọ, đền Mắt Rồng tức Liễu Trang; Láng Hạ có đền Đại, chùa Mứng.
 
Yên Lãng có nhiều họ lớn, vốn là những họ gốc ở làng này;
– Láng Thượng có họ Nguyễn, họ Trương, họ Nghiêm, họ Đoàn;
– Láng Trung có họ Phạm, họ Nguyễn, họ Đỗ;
– Láng Hạ có họ Nguyễn.
 
Đời xưa không thấy truyền lại là có ai đỗ đại khoa làm quan to được sắc phong của triều đình. Đời Nguyễn chỉ thấy nói là làng đất phát võ, mấy ông quan người làng xuất thân do võ cử; cuối đời Tự Đức, đầu thời thuộc Pháp có Phạm Văn Toán, tổng đốc Nam Định, và lãnh binh Nghiêm Giang, là quan võ làm nên. Đất Láng có truyền thống võ: trai làng vót thân cau già làm kiếm tập múa, cuốc vườn hai chân dận lên những cục đất to cho vỡ nát để luyện sức khỏe (ông Đoàn Bản).
 
Ghé thăm ba làng Láng trước khi đến với Tour đi Quảng Bình để tham quan các danh lam thắng cảnh trên mọi miền của Tổ quốc.